28.05.2020 r.

Drogi Rodzicu, bądź z nami!

Twoje zaangażowanie w terapię logopedyczną jest nieocenione. Logopeda nie zdziała cudów bez Twojego wsparcia.

Rodzic powinien przestać być biernym obserwatorem, a zacząć odgrywać istotną rolę w terapii.

Dzięki temu, że będziesz uczestniczyć na zajęciach logopedycznych nauczysz się metod, strategii i technik jak wspierać rozwój mowy swojego dziecka podczas codziennych czynności (ubieranie się, jedzenie, mycie) i jak z nim efektywnie się bawić (ćwiczyć ).
Rodzice mają o wiele więcej okazji do interakcji podczas codziennych aktywności niż terapeuta.

Pamiętaj, że to Ty znasz najlepiej swoje dziecko i jesteś jego pierwszym oraz najważniejszym nauczycielem. „Terapia” ma miejsce, gdy rodzice i dziecko są razem. Dziecko najlepiej uczy się komunikacji podczas sytuacji, które są dla niego znane i z osobami, które są dla niego ważne.

 

źródło: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=327633051243079&id=272072416799143


14.05.2020 r.

RODZICU, POPATRZ NA SWOJE DZIECKO…

 

 

 

Na czas pobytu w domu proponuję doskonałe

Zabawy ruchowe z piłeczkami (kliknij w link, a zobaczysz filmik instruktażowy do zabawy). 

 

 


12.05.2020 r.

źródło: http://www.gryfinoprzedszkole1.pl/zaj%C4%99cia-dodatkowe/zaj%C4%99cia-logopedyczne

 

Kochane Dzieci, spróbujcie rozwiązać z Waszymi rodzicami poniższe rebusy i zagadki logopedyczne. Udanej zabawy! Do szybkiego (mam nadzieję) zobaczenia.

 

 

 

 


11.05.2020 r.

Dzisiaj proponuję Wam Drodzy Rodzice czytankę dla Waszych Pociech.Poczytajcie razem i porozmawiajcie. Przenieście się w świat fantazji, wzbogacając zasób słownictwa dzieci i przy okazji zwracając uwagę na poprawną artykulację.POWODZENIA !!!

źródło: bajka o kwarantannie i wirusie z kolorem – Dorota Bródka

link do bajki, wystarczy tylko na niego kliknąć:

bajka-o-kwarantannie-i-wirusie-z-kolorem (1)


08.05.2020 r.

źródło: https://www.babyboom.pl/przedszkolak/cwiczenia/czytamy-wierszyki-i-rozwijamy-mowe-dziecka

Rysowane wierszyki

Na dzisiejsze popołudnie proponuję fantastyczną zabawę dla dorosłych i ich pociech.

Dzieci lubią tę formę zabawy. Rysowane wierszyki bawią i uczą jednocześnie korzystania ze słowa mówionego – kojarzenia słowa z elementem graficznym. Początkowo kreski rysuje mama lub tata. Z czasem czynność podejmuje dziecko, tworząc własne rysunki.

Auto
To prostokąt
i dwa kółka.
Z przodu kwadrat
z tyłu rurka.
Warczy, prycha,
więc już wiecie,
że to auto ma być przecież.
Muchomor
Ma kapelusz w kropki białe
i na nodze stoi.
Chociaż zdrowy i dorodny,
każdy się go boi.
Piesek
Z tych tu sześciu kresek,
będzie głowę miał nasz piesek.
Pies stróżuje, pilnie słucha,
więc mu zrobię duże ucha.
Jeszcze kresek pół tuzina
i już siedzi nasza psina.
Kwiatki
Kółka małe i pętelki,
będą kwiatki Petronelki.
Są łodygi, listki małe,
zrobię z kwiatków
bukiet cały!
Kwiatki włożę do wazonu,
żeby ładnie było w domu.
Drzewo
Dwie kreseczki prosto
Jedna biegnie krzywo.
Gdy obie połączysz
To wyrośnie drzewo!
Kotek
Małe kółeczko, duże kółeczko.
Jedno ucho, drugie ucho.
Trzy wąsiki z lewej strony,
trzy wąsiki z prawej strony.
I jest kotek tyłem odwrócony.
Wanda Szumanówna

 


04.05.2020 r.

Ćwiczenia logopedyczne dla trzylatków i czterolatków – bawcie się razem w domu

źródło: https://www.sosrodzice.pl/cwiczenia-logopedyczne-dla-czterolatkow-bawcie-sie-razem-domu/

 

Wady wymowy w przedszkolach to norma. Opieką logopedyczną z roku na rok objętych jest coraz więcej dzieci. Specjaliści mają pełne ręce roboty i alarmują, by ćwiczyć aparat mowy z dzieckiem w domu: w ten sposób działając profilaktycznie i leczniczo. Istnieje mnóstwo ciekawych form zabaw, które można powtarzać wspólnie przed lustrem. Oczywiście bez presji! Oto one. Najczęstsze przyczyny problemów z aparatem mowy U większości dzieci mających wady wymowy istnieją problemy ze sprawnością narządów artykulacyjnych. Kluczem do sukcesu jest usprawnienie pracy języka, warg, policzków i podniebienia miękkiego. Częstą przyczyną wad wymowy u dzieci trzy i czteroletnich są złe nawyki związane z oddychaniem i przełykaniem. Bywa, że przeszkody napotykamy w budowie anatomicznej zbyt krótkim wędzidełku językowym, przerośniętym języku i innych. Mowa trzylatka trzylatek rozumie, co się do niego mówi, spełnia proste polecenia, umie się przedstawić, zadaje pytania, ale często mało precyzyjnie, powinien wymawiać wszystkie głoski – ą może wymawiać jako om, sz, ż, cz, dz mogą być wymawiane jako ś, ź, ć, dź, r jako l Warto skonsultować z logopedą, jeśli trzylatek mówi z językiem między zębami, jeśli zmienia głoski w słowach, na przykład „tot” zamiast „kot” lub jeśli w miejscu „r” wymawia „j” zamiast l.

Mowa czterolatka rozumie i wykonuje polecenia, sprawnie się komunikuje, rozróżnia i nazywa kolory, odpowiada na pytanie, co robi i dlaczego, używa określeń czasowych, czasem je myli mówiąc: „wczoraj będę w sklepie”, zadaje dużo pytań, powinien wymawiać twardo głoski s,z, dz, głoski sz, ż mogą być jeszcze wymawiane jako s, z, głoska r może być wymawiana jako l (aparat mowy zazwyczaj jeszcze nie jest gotowy do wymawiania głoski r, dlatego nie zmuszajmy dziecko, by mówiło „prawidłowo”, by nie wywołać nieprawidłowej głoski „r”) Warto zwrócić się do logopedy, jeśli dziecko mówi z językiem między zębami lub dziwnie wymawia „r”. Wizyta jest konieczna, jeśli dziecko nie mówi, jest niezrozumiałe przez otoczenie. Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci trzy i czteroletnich Ćwiczenia logopedyczne wymagają systematyczności i czasu. Najlepiej wykonywać je przed lustrem, z czasem będzie można ćwiczyć w każdych warunkach. Zazwyczaj wystarczy kilka minut dziennie w formie zabawy. Gdy pojawiają się problemy z wymową, należy udać się do logopedy, który dobierze ćwiczenia do konkretnych potrzeb dziecka. Oto proste zabawy logopedyczne, które można przeprowadzać samodzielnie z dzieckiem: nabieranie powietrza nosem i wypuszczanie ustami, dmuchanie na papierowe łódeczki znajdujące się w misce z wodą, naśladowanie odgłosów zwierząt – kotem mruczy „mmmm”, kotek ziewa (naśladowanie), wąż syczy – „ssss”, pszczoła bzyczy „bzzz”, pociąg jedzie „fufufu”. nauka unoszenia języka na górne zęby, zlizywanie słodkiego kremu z podniebienia przy szeroko otwartych ustach, winda – przy otwartych ustach poruszanie językiem raz do góry raz na dół, zakładamy górną wargę na dolną i odwrotnie, kląskanie językiem, naśladowanie mlaskania, masaż języka poprzez wysuwanie go przez lekko rozwarte zęby, wysuwanie warg i układanie w ryjek, cofanie w uśmiech, wymawianie na przemian a-o, wymawianie uuu a następnie iiii, dmuchanie na piłkę pinpongową, wysuwanie warg do przodu i krążenie kółeczek, próba dotykania językiem nosa, brody, policzków, dotykanie językiem raz dolnych, raz górnych zębów przy maksymalnie otworzonych ustach, nadymanie policzków, wciąganie policzków, naprzemienne nadymanie i wciąganie policzków. Uwaga, wszystkie ćwiczenia powinny odbywać się w formie zabawy! Nigdy nie dłużej niż przez kilka minut (5-10), należy je wpleść naturalnie w rytm dnia, nie przykładając do nich zbyt dużej wagi, unikając presji i zdenerwowania. To bardzo ważne, by nie zniechęcić dziecka i nie zakodować komunikatu, że słabo mówi. Jeśli tak się stanie, uzyskamy efekt odwrotny od zamierzonego! Samodzielne zabawy z dzieckiem nie zastąpią wizyty u logopedy. Ich cel jest inny: działanie profilaktyczne. Jeśli dziecko ma wadę wymowy, specjalista pokaże rodzicowi, jak pracować z dzieckiem w domu.
POWODZENIA W ZACISZU DOMOWYM.


30.04.2020 r.

Dzisiaj proponuję Wam atrakcyjną grę planszową doskonalącą prawidłową wymowę poszczególnych głosek.Wystarczy kliknąć na niżej podany link, a gra sama się otworzy. POZDRAWIAM I DO ZOBACZENIA (MAM NADZIEJĘ, ŻE NASTĄPI TO SZYBKO).

gra-planszowa-stonoga


29.04.2020 r.

źródło: http://ulogopedy.pl/wskazowki-dla-osob-jakajacych-sie/

Wskazówki dla osób jąkających się

1. Pamiętaj o równym, spokojnym oddychaniu.

2. Rozluźnij mięśnie, zwłaszcza te w obrębie aparatu artykulacyjnego. Możesz wśród ogólnie dostępnych  ćwiczeń rozluźniających znaleźć takie, które najlepiej na Ciebie działają lub wymyślić jakieś własne.

3. Mów powoli. Bardziej skupiaj się na treści swojej wypowiedzi, niż na dokładnej artykulacji.

4. Nie denerwuj się, gdy przydarzy Ci się niepłynność. Pamiętaj, że każdy ma z czymś trudności i nikt nie jest doskonały.

5. Nie wstydź się! Kiedy Ty sam poradzisz sobie psychicznie ze swoim jąkaniem, nabierzesz dystansu i większej pewności siebie – otoczenie również będzie Cię lepiej postrzegać. Niepłynności w mowie przydarzają się każdemu, zaś jąkanie nikogo nie dziwi, ani nie śmieszy, ani nie przeraża.

6. Zastanów się, w jakich sytuacjach jąkanie się nasila (zmęczenie, rano, wieczorem, gdy masz zły nastrój, martwisz się), staraj się uspokoić swoje emocje, szukać pozytywnych stron i w miarę możliwości podejść do sprawy „na chłodno”.

7. Jeśli już przydarzy Ci się niepłynność:

– zrób chwilową pauzę

– rozluźnij mięśnie

– zwolnij tempo mówienia (pomocne może się okazać przeciągnięcie głoski rozpoczynającej wyraz lub poprzedzenie go lekkim cichym chuchnięciem: albo – (h)albo)

– odwróć swoją uwagę od niemiłego przeżycia, przywołaj miłe wspomnienie


28.04.2020 r.

źródło: http://ulogopedy.pl/zalecenia-dla-rodzicow-dzieci-jakajacych-sie/

Zalecenia dla rodziców dzieci jąkających się

  1. Nie każ dziecku powtarzać źle wypowiedzianych wyrazów.
  2. Nie gań dziecka za jego niepłynność. Ono naprawdę nie robi tego celowo.
  3. Miej duże pokłady cierpliwości w słuchaniu mowy swojego dziecka.
  4. Recytujcie wspólnie wierszyki, śpiewajcie piosenki, oglądajcie obrazki i opowiadajcie bajki. 
  5. Wykonuj z dzieckiem zabawy relaksacyjne i oddechowe. Kontroluj, aby oddech Twojego dziecka był spokojny, a mięśnie rozluźnione.
  6. Organizuj swojemu dziecku zajęcia manualne, spędzaj z nim także czas na świeżym powietrzu. Wybieraj raczej miejsca spokojne i nie zatłoczone.
  7. Zastanów się w czym Twoje dziecko jest naprawdę dobre. Pomóż mu odnaleźć pasję (malowanie, taniec, śpiew, gra na instrumencie, sport itp.). Chwal jego osiągnięcia. Dziecko powinno mieć świadomość, że jest czynność, którą wykonuje lepiej od innych osób. W chwilach zwątpienia, powinno je to podnieść na duchu.
  8. Dbaj o to, żeby dziecko było wyspane i wypoczęte. Nie nakładaj na nie zbyt wiele obowiązków i zajęć pozalekcyjnych.

Dziecko powinno mieć zapewnione ok. 10h snu w ciągu doby, a obowiązki i zajęcia dodatkowe nie powinny zajmować całego czasu wolnego. Po przedszkolu/szkole dajmy mu czas na odpoczynek, najlepiej na świeżym powietrzu. Nadmiar zajęć wywołuje pośpiech, a co za tym idzie stres i zmęczenie. A to jak wiadomo nic dobrego nie wróży w przypadku dziecka jąkającego się.


24.04.2020 r.

 

Ćwiczenia do pracy z dzieckiem w domu

 

WIEK PRZEDSZKOLNY (3-5 lat)

 

Przygotowanie dziecka do nauki pisania wymaga harmonijnego rozwoju rozmaitych sprawności, które kształtują się przede wszystkim w toku zabawy.

 

Oprócz najrozmaitszych zabaw ruchowych i konstrukcyjnych, niezwykle ważną rolę w przygotowaniu dziecka do nauki pisania odgrywa szeroko rozumiana twórczość plastyczna.

 

Oto kilka przykładowych ćwiczeń i form zabaw z dzieckiem w wieku przedszkolnym.

  1. Orientacja w kierunkach przestrzennych
  • różnicowanie prawej i lewej strony;
  • ćwiczenia orientacji w schemacie ciała;
  • chodzenie po wąskiej ławeczce, po narysowanej kredą linii;
  • chodzenie na wprost ze skręcaniem na dany sygnał w prawo i w lewo;
  • biegi slalomowe;
  • rzucanie piłką naprzemiennie prawą i lewą ręką.
  1. Utrwalanie pamięci ruchowej
  • zagadki ruchowe polegające na kreśleniu w powietrzu kształtu dowolnego przedmiotu i odgadywanie przez dziecko, co to za przedmiot;
  • demonstrowanie za pomocą ruchów różnych czynności, np.: mycie, jedzenie, rąbanie drewna i odgadywanie przez dziecko tych czynności;

 

  1. Rozwijanie sprawności percepcyjno-motorycznych.
  • rzucanie do celu;
  • rzucanie i łapanie piłki;
  • gra w bierki, pchełki;
  • obrysowywanie szablonów;
  • malowanie farbami dużych kształtów;
  • malowanie motywów ornamentalnych, np. wzorów serwetek, talerzyków…;
  • kreślenie pędzlem, węglem na dużych arkuszach, palcem, patykiem na tacach z piaskiem;
  • ulepianiu z plasteliny;
  • mozaiki, układanki, kolorowe klocki, budowanie kompozycji wg wzoru;
  • zabawa „co tu się zmieniło”, gdzie dziecko obserwuje otoczenie (zapamiętuje układ przedmiotów leżących na stole), następnie po zamknięciu przez nie oczu zmieniamy coś szczególnego – dziecko określa, co się zmieniło.

Ćwiczenia w znacznej mierze mają charakter profilaktyczny, ich celem jest zapobieganie ewentualnym trudnościom w nauce czytania i pisania.

 

WIEK SZKOLNY (powyżej 7 roku życia)

 

  1. Ćwiczenia percepcji słuchowej
  • powtarzanie wyrazów, krótkich zdań, opowiadań;
  • wymienianie jak największej liczby wyrazów zaczynających się lub kończących na określoną głoskę,
  • tworzenie wyrazów rozpoczynających się od danej sylaby;
  • łączenie sylab, głosek podanych ze słuchu;
  • podawanie głoski ze względu na jej lokalizację (pierwsza, druga, ostatnia);
  • powtarzanie (tworzenie) par słów opozycyjnych, np.: bary- pary, głos – kłos, data – tata.

 

  1. Ćwiczenia percepcji wzrokowej
  • uzupełnianie brakujących elementów w rysunkach, obrazkach;
  • szukanie różnic i podobieństw miedzy obrazkami;
  • wyodrębnianie liter w wyrazach, podkreślanie ich barwnym ołówkiem;
  • tworzenie wyrazów rozpoczynających się od liter najczęściej mylonych: n-u-m; d-p-b; p-g;
  • składanie pociętych liter, wyrazów wg wzoru;
  • tworzenie tekstu z rozsypanki wyrazowej, zapisywanie zdań.

 

  1. Ćwiczenia sprawności manualnej
  • malowanie farbami dużych kształtów oraz ich zamalowywanie;
  • malowanie farbami (pędzlem, palcem, pęczkiem waty) celem wyrabiania właściwego nacisku;
  • rysowanie przez kalkę techniczną;
  • pogrubianie konturów, obwodzenie po śladach linii, pojedynczych szlaków, obrazków, figur geometrycznych;
  • wycinanie po liniach prostych, falistych, łamanych;
  • łamanki papierowe (łódka, samolot, czapka).

 

  1. Wskazówki do pracy z dzieckiem leworęcznym
  • kształtowanie prawidłowej postawy ciała i ruchów podczas zajęć, gdyż warunkuje to poziom graficzny pisma;
  • światło powinno padać na zeszyt z przodu od strony prawej;
  • zeszyt podczas pisania powinien być ułożony ukośnie, nachylony w prawą stronę, aby uniknąć w przyszłości wad postawy (lewy górny róg skierowany ku górze);
  • dziecko powinno regulować dowolnie kąt nachylenia zeszytu, gdyż to pozwala mu na kontrolowanie czynności pisania;
  • zadbać o prawidłowy układ dłoni, nadgarstka, przedramienia, tj.: dłoń wraz z nadgarstkiem stanowić powinna przedłużenie przedramienia; dłoń i palce trzymające pióro powinny znajdować się poniżej liniatury, aby nie zasłaniały zapisywanego tekstu.

 

ĆWICZENIA W CZYTANIU I PISANIU

wg M. Szurmiak

 

  1. Pisanie z pamięci

Ćwiczenia w pisaniu z pamięci stosujemy, gdy dziecko opanowało już umiejętność zapisywania i odczytywania wyrazów. Przebiegać one powinny w następującej kolejności:

  1. Dziecko odczytuje zdanie wybrane do pisania (podpis pod obrazkiem, krótkie zdanie z elementarza).
  2. Liczy na palcach wyrazy w nim zawarte wymawiając je głośno.
  3. Spoglądając na wzór, układa całe zdania z liter ruchomego alfabetu.
  4. Każdy wyraz dzieli na litery, wymawiając odpowiednie głoski i biorąc każdą literę do ręki. Klaszcze tyle razy, ile jest liter w wyrazie, albo stuka ołówkiem o stolik.
  5. Składa zdania z powrotem i odczytuje je jeszcze raz całe.
  6. Każdy wyraz dzieli na sylaby, a następnie wyklaskuje (wystukuje) liczbę sylab w wyrazie.
  7. Zasłania zdanie kartką papieru i pisze w zeszycie, dyktując sobie półgłosem po sylabie.
  8. Porównuje zapis z tekstem i poprawia samodzielnie ewentualne błędy.
  9. Mama (tata) kontroluje poprawność zapisu.

 

Jednorazowa dawka pisania z pamięci nie powinna przekraczać 2-3 zdań. W miarę uzyskiwania efektów odchodzimy stopniowo od początkowych etapów (np. układania z ruchomego alfabetu).

 

  1. Pisanie ze słuchu

Ćwiczenia w pisaniu ze słuchu stosujemy, gdy dziecko umie już poprawnie pisać z pamięci.

  1. Mama (tata) czyta dziecku głośno całe dyktando (3-4, potem więcej zdań) i sprawdza, czy dziecko zrozumiało treść.
  2. Czyta pierwsze zdanie, dziecko powtarza i liczy na palcach wyrazy (na początku nie powinno być więcej jak 3-4 wyrazy).
  3. Trudniejsze wyrazy dziecko układa z ruchomego alfabetu albo (starsze) wyszukuje w słowniku.
  4. Dzieli te wyrazy na litery i sylaby.
  5. Prowadzący ćwiczenie powtórnie czyta całe zdania, a potem zasłania ułożony trudny wyraz (lub zamyka słowniczek).
  6. Dziecko zapisuje całe zdanie, a mama (tata) sprawdza, czy napisało dobrze i poleca poprawić błędy (dziecko pisze ołówkiem). Pamiętajmy o tym, że dyktując trzeba wyraźnie wymawiać każdy wyraz, aby dziecko mogło usłyszeć wszystkie głoski w każdym wyrazie.

 

III.      Ćwiczenia w czytaniu

  1. Czytanie „we dwoje”.

Czytanie „we dwoje” przeprowadzamy wtedy, gdy nasze dziecko ma znaczne trudności, np. czyta po literze, nie potrafi literek złożyć.

Czytamy powoli, ale tak, aby nie dzielić wyrazów, lecz starać się odczytać je w całości. Można przy tym wyraz „rozciągnąć” tak, jakby się śpiewało.

W miarę poprawy, głos dorosłego będzie stopniowo zanikał, a śpiewne rozciąganie ulegało skróceniu. Czytanie takie nie powinno przekraczać 10 minut, ale ćwiczyć je trzeba codziennie.

  1. Czytanie pod kontrolą dorosłego.

Czytanie pod kontrolą prowadzimy, gdy dziecko już nie literuje i potrafi czytać samodzielnie, chociaż jeszcze nie całkiem poprawnie. Dziecko czyta powoli, a dorosły poprawia jego błędy (nie poprawione będą się utrwalały). Czytając posługuje się wskazówką zrobioną z twardego pokolorowanego kartonu. Przesuwa ją pod wierszami tekstu.

  1. Czytanie sposobem kombinowanym.

Dziecko czyta głośno pod kontrolą dorosłego (np. 10 minut).

Zmęczone dalszą część czyta po cichu, a następnie opowiada przeczytaną treść. Jeśli opowiada niedokładnie, pomagamy pytaniami. Jeśli z opowiadania wynika, że nie rozumie treści, polecamy ponowne przeczytanie tekstu.

Ostatnim etapem może być namalowanie obrazka związanego z treścią.

Pamiętajmy o tym, że po każdym czytaniu dziecko ma opowiedzieć to, co przeczytało.

 

 

 


22.04.2020 r.

 

 

 

Percepcja wzrokowa – dlaczego jest ważna i jak ją ćwiczyć?

Percepcja wzrokowa pozwala zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość. Gdy nie jest odpowiednio dobrze rozwinięta, dziecko w wieku szkolnym ma problem z grami zespołowymi, nie orientuje się w otoczeniu, źle ocenia odległości. Ma także problemy z nauką czytania, pisania i liczenia, co zwiastuje olbrzymie kłopoty w szkole. Jak zatem ją ćwiczyć?

Co to jest percepcja wzrokowa?

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i różnicowania bodźców wzrokowych, które znajdują się w polu widzenia człowieka. Bodźce te są interpretowane w zależności od doświadczeń. Nie chodzi więc o samą zdolność widzenia, ale o przetwarzanie przez mózg tego, co widzimy.

Człowiek nabywa zdolność percepcji wzrokowej między 3 a 8 rokiem życia. Wtedy wyraźnie dostrzega kształty, barwy, wielkości, a także zapamiętuje oraz wyobraża sobie różne zjawiska i przedmioty.

Objawy zaburzenia percepcji wzrokowej

Pierwsze symptomy nieprawidłowości można zauważyć już u małych dzieci. Maluch z zaburzeniami percepcji wzrokowej nie patrzy na zabawki, nawet jeśli trzyma je w ręku, nie interesuje się nimi, nie układa klocków czy obrazków. Dziecko takie nie śledzi ruchu przedmiotów, ma niskie napięcie mięśniowe i wyraźnie opóźniony rozwój ruchowy oraz kłopoty z samodzielną obsługą. Kurczowe trzymanie się poręczy na schodach, niechęć do gier ruchowych czy zaburzona orientacja w przestrzeni także mogą być pierwszymi symptomami zaburzeń.

Warto obserwować także starsze dzieci, zwłaszcza te, które mają problem z odczytaniem drobnego druku albo czytające wolniej niż rówieśnicy. Dzieci z zaburzeniami percepcji wzrokowej przechylają głowę lub nierówno układają zeszyty i książki podczas pisania i czytania. Często też trą oczy lub zamykają jedno z nich, a także wolno, często też błędnie, przepisują znaki z tablicy. Dzieci takie mają również problem z rozróżnianiem kolorów i słabą orientację w terenie.

Usprawnianie percepcji wzrokowej

Nie trzeba zauważać symptomów zaburzenia u dziecka, żeby rozpocząć ćwiczenia usprawniające pamięć, spostrzegawczość wzrokową czy poprawiające koordynację wzrokowo-ruchową. Nawet podczas zwykłej zabawy z maluchem, można robić to łatwo i skutecznie.

  1. Ćwiczenia na percepcję wzrokową

Układanie wszelkich figur, kształtów to doskonały trening percepcji wzrokowej. W tym celu można posłużyć sięklockami, które mają różne kolory, wzory i które można dowolnie układać. Najpierw rodzic może ułożyć trzy różne figury (każdą w jednym kolorze), a zadaniem dziecka jest powtórzenie wymyślonego przez opiekuna kształtu.

  1. Ćwiczenia usprawniające pamięć

Rodzic układa wzór, a następnie pozwala dziecku się mu przyglądnąć na przykład przez 20 sekund. Wzór po tym czasie należy zakryć, a dziecko musi go odtworzyć. Świetnym ćwiczeniem jest też składanie pociętych obrazków lub układanie puzzli czy układanek. Przy małych dzieciach można wykorzystać drewniane zabawki. Treningiem pamięci, który jednocześnie jest ćwiczeniem kreatywności i rytmu, muzycznego, może być także zapamiętywanie rymowanych wierszyków czy tekstów piosenek.

  1. Ćwiczenia percepcji wzrokowej i koordynacji wzrokowo-ruchowej

Motywacją do ćwiczeń percepcji wzrokowej może być nawet zwykły spacer. Dziecko może wskazywać na elementy znajdujące się w danej przestrzeni, na przykład pokazać, który samochód jest bliżej, a który dalej. Może też skakać po rozrysowanej na chodniku planszy, podobnej do tej do gry w klasy. Na planszy warto umieścić strzałki: w prawo, w lewo, do przodu, do tyłu, w górę. Dziecko skacze i uczy się pojęć związanych z kierunkami.

Ćwiczenia rozwijające percepcję wzrokową muszą być zawsze dla dziecka przyjemnością, a maluch nie może mieć wrażenia, że się uczy, tylko że spędza miło czas z rodzicami lub opiekunami. Przy okazji zapomni o nudzie, bo nawet podczas postoju na światłach czy w korku maluch może wskazywać samochody w konkretnym kolorze czy rozpoznawać ich marki, a to także świetne ćwiczenie na percepcję wzrokową.

 

źródło: https://smilyplay.pl/percepcja-wzrokowa-dlaczego-jest-wazna-i-jak-ja-cwiczyc/


 

 

17.04.2020 r.

 

15 pomysłów na doskonalenie percepcji słuchowej dziecka

 

 

mgr Anita Janeczek-Romanowska
psycholog dziecięcy

Czym jest percepcja słuchowa?

Percepcja słuchowa to zdolność do odbioru dźwięków – ich rozpoznawania, różnicowania oraz interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń.

O tym czy poziom percepcji słuchowej dziecka jest prawidłowy (czyli właściwy dla jego wieku), decyduje kilka elementów (m.in. słuch fonematyczny – zdolność rozpoznawania i różnicowania dźwięków, np. kosa – koza, żal – szal; analiza i synteza słuchowa; pamięć słuchowa). Deficyt percepcji słuchowej może utrudniać nabywanie ważnych umiejętności – czytania, pisania, mowy – jej rozumienia i poprawnego artykułowania dźwięków.

Dlaczego warto pracować nad percepcją słuchu?

Zaburzenia percepcji słuchowej u dzieci w wieku szkolnym, mogą być symptomatyczne dla dysleksji typu słuchowego. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia trudności w tym zakresie, warto ćwiczyć z dzieckiem – należy przy tym pamiętać, aby ćwiczenia te nie były dla niego męczące i nadmiernie obciążające.

Oto nasze propozycje (dla pięciolatków i dzieci starszych), które można wykorzystać podczas długich jesiennych i zimowych wieczorów.

1.Odtwarzanie struktur dźwiękowych 

  • wystukiwanie rytmu (wcześniej zaprezentowanego przez rodzica, np. dwa uderzenia o stół – trzy klaśnięcia – dwa tupnięcia. Prezentowany rytm powinien być dostosowany do możliwości dziecka – zaczynamy od prostych, stopniowo zwiększając stopień trudności);
  • wyklaskiwanie rytmu na podstawie ustalonego wcześniej schematu graficznego (np. kwadrat = tupanie, trójkąt = klaskanie, koło = uderzanie rękami o nogi, rodzic układa figury w określony sposób, a dziecko musi odtworzyć rytm zgodnie z ustaloną zasadą – jaka figura odpowiada jakiemu dźwiękowi. Ważne: stopniowanie trudności – najpierw 3 figury, a potem 6, 9).
  1. Śpiewanie/powtarzanie wyrazów podanych przez rodzica najpierw dwa trzy wyrazy, potem coraz więcej (np. kot – sanki – stół).

 

  1. Różnicowanie dźwięków z najbliższego otoczenia
  • nazywanie ich i naśladowanie
  • rozpoznawanie osób po głosie (można wcześniej nagrać głos osób z otoczenia dziecka – mamy, taty, babci, zadaniem dziecka jest rozpoznać, do kogo należy prezentowany głos);
  • łączenie dźwięku z obrazkiem – np. czajnik (zdjęcie czajnika, konkretny przedmiot) z zaprezentowanym dźwiękiem (np. puszczonym z płyty);
  • zabawa „Co słyszę?” – rodzic chowa się i prezentuje jakiś dźwięk (z otoczenia dziecka, np. szczekanie psa), zadaniem dziecka jest odgadnąć jaki to dźwięk.
  1. Podział zdań na wyrazy i wyrazów na sylaby (wyrazy dwusylabowe, wyrazy trzysylabowe, wyrazy wielosylabowe)
  2. Łączenie sylab w wyrazy
    – Jaki to będzie wyraz, kiedy powiem pił-ka? A kiedy powiem sa-mo-lot?Najpierw wyrazy składające się z 3 sylab, potem coraz trudniejsze.
  3. Wyodrębnianie pierwszej głoski

 Co słyszysz na początku wyrazu Ania/Ul/Ewa itp. Najpierw dziecko powinno opanować wyróżnianie samogłosek, a potem spółgłosek na początku wyrazu (biurko, samochód itp.)

  1. Różnicowanie wyrazów podobnie brzmiących np. półka-bułka, kosa-koza
  2. Zabawa w dobieranie wyrazów na określoną głoskę, tworzenie ciągów wyrazowych – („Teraz będziemy mówić wyrazy na literę a” itp.)
  3. Łączenie głosek w wyrazy dzielenie wyrazów na głoski
  • Jaki to wyraz kiedy mówię m-a-m-a?
  • Jakie litery słyszysz w wyrazie domek – przeliteruj
  1. Segregowanie wyrazów wg ilości sylab, głosek
    rodzic przygotowuje karteczki z różnymi wyrazami (nazwy zwierząt, owoców itp., jeden wyraz na jednej karteczce.

Zadaniem dziecka jest przeczytać głośno każdy wyraz, podzielić go na sylaby lub głoski, a następnie przyporządkować do określonej grupy, np. grupy zielonej („Na zielonej kartce połóż te wyrazy, które mają trzy sylaby, a na żółtej te, które mają cztery sylaby”)

  1. Szukanie ukrytych wyrazów w innych wyrazach np. ser-ce,   gra-bie (rodzic wypowiada te wyrazy, a zadaniem dziecka jest „znalezienie” innego wyrazu w prezentowanym).
  2. Wspólne układanie i nauka rymowanek
    uzupełnianie słów w znanych rymowankach, np. lata osa koło …., śnieżek prószy marzną …… Można również wesołe układać rymowanki o członkach rodziny, a następnie uczyć się ich wraz z dzieckiem na pamięć.
  3. Ćwiczenie pamięci słuchowej
    rodzic prezentuje dziecku ciąg cyfr, wyrazów (np. owoców), zadaniem dziecka jest zapamiętać te elementy i odtworzyć w kolejności podanej przez rodzica (na początek trzy, cztery elementy, stopniowo coraz więcej).
  4. Wspólna nauka piosenek, wierszyków, tekstów
    można przygotować krótki teatrzyk, występ dla pozostałych członków rodziny. Występ przed babcią i dziadkiem i wypowiedzenie z pamięci wierszyka, układanie rymowanek, wyszukiwanie w otoczeniu wyrazów zaczynających się na literkę „p” – nauka może być świetną zabawą!
  5. Wspólne czytanieAnita Janeczek-Romanowska, psycholog

 

 


15.04.2020 r.

Wiosenna gimnastyka artykulacyjna

Zestaw ćwiczeń artykulacyjnych przygotowany w wiosennej oprawie.

Głównie ćwiczenia mające na celu wypracowanie pionizacji języka, niezbędnego do prawidłowej wymowy głosek z szeregu szumiącego [sz], [ż/rz], [cz], [dż] oraz głoski [r]. W załączeniu plik do pobrania.

Wydrukowaną kartę z obrazkami pokolorować i porozcinać wzdłuż linii. Pojedyncze karteczki poskładać i wrzucić do pojemnika lub umieścić każdą z nich w jajku niespodziance.

Zadaniem dziecka jest wybrać karteczkę i wykonać zaproponowane na niej ćwiczenie. Dodatkowo można poprosić o interpretację obrazka – dlaczego kojarzy się z wiosną lub z danym ćwiczeniem.

Na przykład: bocian – przylatuje do Polski wiosną. Długo stoi na jednej nodze a to jest podobne do trzymania języka w górze:)

Ćwiczenia artykulacyjne:

  • bocian – Unieś czubek języka na wałek dziąsłowy, policz do 5 i opuść.
  • jaskółka – Unieś boki języka do górnych zębów.
  • żaba – Skacz czubkiem języka z ząbka na ząbek – u góry.
  • deszcz – Narysuj na podniebieniu czubkiem języka kropeczki.
  • zajączek – Zrób czubkiem języka 10 dużych skoków: z dolnych zębów na górne.
  • słońce – Narysuj czubkiem języka na podniebieniu kółko i promyki.
  • tulipany – Pokaż jak wąchasz tulipany: wdech nosem, wydech ustami.
  • motyl – Zaśpiewaj: la, lo, le, lu, ly na ulubioną melodię.
  • kurczaki – Prześlij całuski: raz głośne, raz ciche – swojej rodzinie.
  • gąsienica – Czubek języka na wałek dziąsłowy – otwieraj i zamykaj zęby nie odklejając języka.
  • ślimak – Przeciskaj język pomiędzy zbliżonymi do siebie zębami.
  • pająk – Kląskaj językiem.

POWODZENIA I UDANEJ ZABAWY!

 


01.04.2020 r.

A dzisiaj na wesoło i „muzycznie” zachęcam do ćwiczenia buzi i języka.  POWODZENIA!!!

 


31.03.2020 r.

źródło: bajki-zasypianki.pl › lamance-jezykowe ;  demotywatory.pl › 23-najtrudniejsze-polskie-          lamance-jezykowe-dasz-…

Łamańce językowe – świetna zabawa nie tylko dla dzieci

 

Tym razem łamańce językowe – pomysł na zabawę słowną na prawie każdą okazję. Należy jak najwyraźniej i jak najszybciej wypowiedzieć trudne łamańce językowe. Powodzenia!

Najpierw klasyka i łamańce raczej łatwe na rozgrzewkę:

  • Czarna krowa w kropki bordo żuła trawę kręcąc mordą.
  • Nie pieprz wieprza pieprzem Pietrze, bo bez pieprzu wieprz jest lepszy.
  • W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie.(podziękowania dla Pani Ewy Rajskiej)

Jeżeli idzie Ci tak łatwo to spróbuj coś odrobinę trudniejszego:

  • Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego.
  • Konstantynopolitanczykowianeczka
  • Stół z powyłamywanymi nogami.
  • W czasie suszy szosa sucha.
  • Czy Tata czyta cytaty z Tacyta.
  • To cóż, że ze Szwecji, to nic, że ze Szwecji.

No i łamańce językowe, z którymi zwykle są większe problemy

  • Pocztmistrz z Tczewa.
  • Z rozentuzjazmowanego tłumu wyindywidualizował się niezidentyfikowany prestidigitator, który wyimaginował sobie samounicestwienie.
  • Na wyścigach wyścigowych wyścigówek wyścigowych wyścigówka wyścigowa wyścignęła wyścigówkę wyścigową numer sześć.

No i na koniec jedno z ulubionych przez moich chłopaków. Przeczytaj najpierw bardzo powoli i wyraźnie, a potem jak najszybciej z pamięci.

  • Ząb zupa zębowa, dąb zupa dębowa.

 

POWODZENIA, UDANEJ ZABAWY!!!!!


27.03.2020 r.

„Przygody Języczka-Wędrowniczka”

 

Opowiadamy bajkę, w czasie, której dzieci wykonują określone ruchy warg, języka, ćwiczenia oddechowe:

 Pewnego dnia Języczek-Wędrowniczek postanowił pojechać na wycieczkę.- Ale zanim pojadę muszę posprzątać mieszkanie – pomyślał.Jak pomyślał tak zrobił. Na początek wymył sufit mieszkania (staranne oblizywanie czubkiem języka podniebienia), podłogę (dokładne oblizy­wanie dna jamy ustnej), jedną ścianę (oblizywanie językiem wewnętrz­nej strony policzków), drugą ścianę (te same ruchy co poprzednio), póź­niej okna (oblizywanie każdego ząbka po kolei), a na końcu umył drzwi (oblizywanie warg ruchem okrężnym)

– Teraz już mogę pojechać na wycieczkę – pomyślał Języczek.

Wsiadł na swego konia i pojechał do zaczarowanego lasu (uderzanie czub­kiem języka o wałek dziąsłowy – naśladowanie odgłosów jazdy kon­nej).

W lesie języczek zatrzymał konia (wymawianie głosek prrr) i rozejrzał się dookoła. Popatrzył na niebo (wysuwanie języka z jamy ustnej i kiero­wanie go w stronę nosa), na polanę (wysuwanie języka na brodę), w jed­ną stronę (kierowanie języka w stronę kącika ust) i w drugą stronę (dru­gi kącik ust). Gdy już wszystko obejrzał, przeszedł las w jedną stronę (ru­chy języka po podniebieniu – od dziąseł do gardła), w drugą stronę (prze­suwanie języka od gardła do dziąseł) i przedarł się przez gęste krzaki i drzewa (język przeciska się przez zaciśnięte zęby).

Nagle zobaczył dziwnych mieszkańców zaczarowanego lasu, którzy przy­szli się z nim przywitać:

– Parskaczy (wykonujemy motorek wargami),

– Wargaczy (rytmiczne uderzanie palcami w zaciśnięte usta),

– Szuwarki (wkładamy palec między wargi i poruszamy nim rytmicz­nie),

– Indian – dużych (bardzo głośne naśladowanie odgłosu Indian) i ma­lutkich (cich naśladowanie odgłosu Indian).

Języczek przywitał się ze wszystkimi (wykonujemy całuski wargami) i za­czął się z nimi wesoło bawić w berka i chowanego.

Po pewnym czasie zmęczeni przyjaciele zaczęli nadsłuchiwać, co dzieje się w lesie. Usłyszeli szelest liści (sz, sz, sz), szum wiatru (w, w, w), głos kukułki (ku – ku – ku), rechot żab (kum – kum – kum), stukot dzięcioła (puk – puk – puk) i pluskot rybek w wodzie (plum – plum – plum).

Nagle wszyscy zobaczyli ciemne chmury, które zbierały się nad lasem. Ję­zyczek i jego przyjaciele postanowili je rozdmuchać, aby nie dopuścić do nadchodzącej burzy (wykonywanie mocnych wydechów) i udało się: – chmury zostały rozdmuchane.

Powoli zapadał wieczór i Języczek musiał wracać do swojego domu. Ale najpierw muszę nazbierać malin i jagód – pomyślał (dzieci przy po­mocy rurek robią wdech i zbierają papierowe maliny i jagody do ko­szyka). Gdy nazbierał cały koszyk, pożegnał się z nowymi przyjaciółmi (cmoka­nie wargami), wsiadł na konia i przyjechał do domu, gdzie od razu zasnął śniąc o nowych przygodach.

BAWMY SIĘ RAZEM Z DZIEĆMI-POWODZENIA I POZDROWIENIA!!!!!

 

 

 


24.03.2020 r.

Drodzy Rodzice, oto nowa propozycja zabaw logopedycznych, które możecie wykonywać z Waszami „pociechami”

w warunkach domowych. Z pozdrowieniami.

 

 


 

20.03.2020 r.

Zabawy logopedyczne ćwiczące koncentrację dla dzieci w wieku 2-6 lat.

 

 

Zabawy logopedyczne powinny być codziennością każdego dziecka. W sumie od samego początku przygody z mówieniem. Od pierwszego ma, ba, gugu.  To zabawy oddechowe, ćwiczące również koncentrację więc nadają się także dla starszych uczniów. Choćby, jako forma relaksu.

 

  1. Zabawy oddechowe

Przygotuj dowolny wiatraczek lub wspólnie zróbcie go samodzielnie. Dlaczego wiatraczek, a nie np. piórko czy kawałek bibuły? Oczywiście te przedmioty też się sprawdzą, ale jakoś wiatraczek to zawsze jest przedmiot pożądania dla malucha. Najczęściej błyszczy i się kręci, i jest na patyku. Idealna zabawka, prawda? Poproś dziecko aby wprawiło wiatraczek w ruch dmuchając na niego:

  • dłuuuuugo,
  • krótko,
  • dłuuuuugo,
  • krótko.

A potem:

  • krótko, krótko,
  • dłuuuuugo,
  • krótko, krotko,
  • dłuuuugo.

I jeszcze:

  • krótko, krótko, dłuuuugo,
  • krótko, krótko, dłuuuugo.

A na koniec: malec przestaje dmuchać kiedy ty – odliczając „od tyłu” – dojdziesz do zera np. trzy, dwa, jeden, zero. Oczywiście im starsze dziecko, tym dłuższy może być to czas.

Ważne!

  • Pomiędzy każdą sekwencją podmuchów potrzebna jest min. 15-minutowa przerwa.
  • Pokazywanie tego co mówisz „na migi” jest bardziej atrakcyjne dla dziecka np. dłuuuugo – rozciągasz ramiona, krótko – składasz je niemal do klaśnięcia dłońmi.
  • Poproś malucha, żeby teraz tobie pokazywał, jak długo masz dmuchać na wiatraczek.

Te zmiany szybkości, to również zabawy ćwiczące koncentrację. Nic innego, jak sekwencje do zapamiętania. Starszemu dziecku możesz proponować trudniejsze kombinacje do zapamiętania i wydmuchania.

 

  1. Kwadrat oddechowy

Pokaż dziecku, jak wygląda kwadrat (długość boku: ok. 40 cm). Wystarczy, że narysujesz kształt palcem w powietrzu lub na dywanie. Można też oczywiście na kartce. Następnie ćwiczycie pokazywanie palcem kolejnych boków i oddychanie:

  1. pierwszy bok – wstrzymanie powietrza,
  2. drugi bok – wciągnięcie powietrza nosem (wdech),
  3. trzeci bok – ponowne wstrzymanie powietrza,
  4. czwarty bok – wydech.

I tak 2-3 razy. Nie więcej.

  1. Piłeczka

Poproś dziecko, by przetransportowało piłeczkę pingpongową z jednego miejsca na drugie, wyłącznie za pomocą oddechu (dmuchając i nadajac piłce kierunek) np.

  • od kanapy do fotela,
  • najdalej jak umiesz (i mierzycie miarką),
  • żeby przeleciała przez próg,
  • do schodów,
  • na koniec dywanu itd.

 

 

 

  1. Mecz

Na prostej powierzchni np. ławie w pokoju, kładziesz piłeczkę. Ty z jednej strony ławy, dziecko na przeciwległym boku. Każde z was ma za zadnie tak dmuchać w piłeczkę żeby strzelić gola przeciwnikowi.

Możecie też zrobić mniejsze boisko. Wystarczy narysować na białej kartce A4 dwie bramki oraz połowę boiska i zabawa może się zacząć.

  1. Papuga

Poproś dziecko, aby wyraźnie powtarzało za tobą poszczególne sylaby. Łatwiej zachęcisz pociechę do papugowania jeśli pobawicie się w przedrzeźnianie lub staniecie przed lustrem.

  • AR, AR, AR
  • ER, ER, ER
  • OR, OR, OR
  • DRA, DRO, DRE
  • TRA, TRO, TRE
  • BRU, BRY, BRA
  • ATRA, ATRE, ATRO
  • RA, RO, RE, RI
  • GRA, GRO, GRE

 

  1. Balonik

Nadmuchaj balonik lub – jeśli pociecha jest na tyle duża – może zrobić to samodzielnie. Potem mazakami dorysowuje buźkę, oczy, uszy itd. Wymyślcie imię dla nowego kolegi i zagrajcie.

Na początku możecie go odbijać, podrzucać. Kiedy dziecko już się wyskacze, możesz zaproponować zabawę „Kto dalej?”. Chodzi o to, kto dalej zdoła dmuchnąć balon na największą odległość. Miej przy sobie miarkę, wtedy zabawa i mierzenie odleglości będą bardziej „na serio”.

  1. Zaświergoleni

Wykorzystywanie ciekawych zabawek bardzo pomaga w zachęcaniu dziecka do zabaw logopedycznych.

Ptaki z wgranymi (nagranymi) prawdziwymi głosy np. kos, jaskółka, dzięcioł.

Mając kilka takich ptaków w domu, można się z dzieckiem bawić w „Zgadnij jaki to ptak?” albo „Jakiego ptaka mam na myśli, kiedy mówię, że ma zielone piórka na skrzydłach i czerowną czapeczkę?” (i tu opis ubarwienia i cech charakterystycznych poszczególnych ptaków).

 

Lubię zabawki pomagające rodzicom w twórczej zabawie. Te uwrażliwiają na naturę, zaznajamiają z tajnikami ornitologii i zachęcają do zabaw logopedycznych w naśladownie zwierząt. Wiedząc jak wygląda pluszowy ptaszek, możecie pokusić się o spacer i obserwację prawdziwych ptaków, czyli zabawę w małego ornitologa. A może te żywe ptaki odpowiedzą na wezwanie pluszowego przyjaciela?

Wykorzystując zainteresowanie zabawką i odgłosami prawdziwych ptaków, zachęć dziecko do naśladowania. Na małych karteczkach wypisz nazwy ptaków. Wrzućcie je do kapelusza, losujcie i naśladujcie każdego dnia:

  • bocian – kle, kle, kle
  • kos– gwizdanie (im więcej prób tym lepszy efekt)
  • gołąb – gruchu, gruchu
  • wrona – kra, kra, kra
  • wróbel– ćwir, ćwir, ćwir
  • jaskółka– kiri, kiri, kiri
  • gęś – gę, gę, gę
  • kaczka– kwa, kwa, kwa
  • kura – ko, ko, ko
  • kukułka– kuku, kuku, kuku
  • indyk – gul, gul, gul
  • dzięcioł– stuku-puku, stuku-puku
  • sowa… uhu, uhu, uhu
  • skowronek – tirli, tirli, tirli

 

Życzę powodzenia i przyjemnej wspólnej zabawy.

 

 


 

10 przykazań logopedy

Rodzicu…

  1. Słuchaj uważnie – jeżeli masz wątpliwości czy mowa Twojego dziecka rozwija się w prawidłowym tempie szybko skontaktuj się specjalistą, by wykluczyć opóźniony rozwój mowy.
  2. Zorientuj się czy/jak dziecko słyszy – dobry słuch jest podstawą nabywania umiejętności komunikacyjnych.
  3. Pomóż w terapii logopedycznej – wspólnymi siłami wraz z logopedą zrobicie więcej. Ćwiczyć można wszędzie, potrzeba tylko kilku minut dziennie, by utrwalać u dziecka prawidłowe nawyki artykulacyjne.
  4. Nie zdrabniaj, nie spieszczaj słów – niech dziecko słyszy poprawną wymowę, którą chcemy u niego osiągnąć, nie utrudniaj mu tego.
  5. Zrezygnuj ze smoczka jak najszybciej – jego następstwem mogą być wady zgryzu, nieprawidłowe połykanie oraz próchnica.
  6. Ucz gryzienia,, gdy tylko pojawią się pokarmy stałe – dzięki temu mięśnie oraz narządy odpowiedzialne za artykulację, będą poprawnie pracowały, a dziecko nauczy się prawidłowo połykać pokarmy.
  7. Obserwuj oddech – w stanie spoczynku dziecko powinno oddychać przez nos. Jeżeli oddycha przez usta warto się temu bliżej przyjrzeć.
  8. Ćwicz narządy artykulacyjne poprzez zabawę – gimnastyka buzi i języka w weselszej formie jest przystępniejsza.
  9. Motywuj i bądź cierpliwy – nauka prawidłowej mowy jest czasochłonna i trudna dla Twojego dziecka. Chwal każde, nawet te najmniejsze postępy.
  10. Czytaj na dobranoc – dzięki temu dziecko osłuchuje się z prawidłową wymową i formami gramatycznymi, a poza tym doskonale rozwija swoją wyobraźnię.


 

Dlaczego warto ćwiczyć oddech?

Oddychanie jest niezbędne do życia, ale też do komunikowania się i tego, by aparat mowy spełniał właściwie swoją rolę. Dlaczego poprawny sposób oddychania i dobre gospodarowanie powietrzem jest niezwykle ważne z logopedycznego punktu widzenia? Ponieważ ma ogromny wpływ na kształtowanie mowy dziecka.
Podstawową zasadą dobrego oddychanie jest to, by nasze dziecko oddychało przez nos zarówno przez sen, jak i podczas codziennych czynności. Jeżeli powietrze pobierane jest ustami, to przechodzi nad językiem, a to utrudnia jego pionizację (pionowe ruchy), bez której u dziecka będzie zaburzona wymowa takich głosek jak l, r, sz, ż, cz, dż.
Dzieci, które nie mają wad wymowy, a źle gospodarują powietrzem również są narażone na nieprawidłowości, np. niewyraźną mowę, zacinanie (może prowadzić do niepłynności mowy), „połykanie” końcówek, za szybką mowę (tachylalia) oraz za głośne lub za ciche mówienie. Poza tym zły tor oddechowy naraża nasze dziecko na częstsze infekcje dróg oddechowych oraz niedostateczne dotlenienie mózgu, co może skutkować gorszą koncentracją uwagi.
Przy złym mechanizmie pobierania powietrza zaangażowane jest całe ciało – dzieci unoszą ramiona do góry, niekiedy stają na palcach i wyciągają się. Prawidłowy oddech odbywa się bez zbędnego ruchu ramion, a pozycja ciała jest standardowa.

Funkcje ćwiczeń oddechowych:
— nauka wyodrębniania fazy wdechu i wydechu
— nauka dobrego gospodarowania powietrzem – dostosowanie wydechu do długości wypowiedzi słownej
— wyrobienie prawidłowego sposobu oddychania
— wzmacnianie mięśni biorących udział w oddychaniu
— zwiększanie pojemności płuc
— właściwe łączenie przerw oddechowych z treścią wypowiedzi

Pamiętajmy, by:
— ćwiczenia oddechowe z naszym dzieckiem wykonywać w pomieszczeniu, które jest wywietrzone
— ćwiczenia wykonywać seriami kilkuminutowymi (2-3 min), kilka razy dziennie
— ćwiczenia łączyć z gimnastyką całego ciała
— koniecznie dbać o prawidłową postawę (ramiona nie mogą się unosić, plecy są wyprostowane, stoimy w lekkim rozkroku- nogi na szerokości bioder)
— ćwiczenia były zabawą: zacznijmy więc od najprostszych, stopniowo przechodząc do tych łączących prawidłowe oddychanie z elementami ruchowymi

Przykładowe ćwiczenia oddechowe dla dzieci:
— dmuchanie baniek mydlanych
— dmuchanie na listki, kulki waty, piórka
— dmuchanie na kartkę papieru trzymaną w ręku (odchylanie kartki papieru)
— gwizdanie, także dmuchanie w gwizdek
— chłodzenie gorącej zupy/napoju
— chuchanie, np. na zamarzniętą szybę/lustro/dłonie
— wąchanie kwiatków
— wdychanie zapachów, np. świeżego powietrza, lasu, jedzenia
— dmuchanie na płomień świecy (nie można jednak go zgasić)
— dmuchanie wiatraczka (do kupienia w marketach i sklepach w zabawkami)
— naśladowanie na jednym wydechu śmiechu (jest to również świetne ćwiczenie podniebienia miękkiego): hehehe, hahaha, hihihi, huhuhu, itd.
— unoszenie rąk do góry przy wdechu, powrót do normalnej pozycji przy wydechu
— rozłożenie rąk w bok przy wdechu, powrót do normalnej pozycji przy wydechu
— wyciągniecie rąk przed siebie przy wdechu, powrót do normalnej pozycji przy wydechu
— unoszenie rąk do góry i wspięcie się na palce przy wdechu, powrót do normalnej pozycji przy wydechu



Jak kształtuje się mowa dziecka?

Nie ulega wątpliwości, iż nawiązywanie relacji z ludźmi kształtuje naszą osobowość.
Co ciekawe, charakter człowieka zaczyna się formować już pomiędzy pierwszym a drugim rokiem życia, więc niezbędnym czynnikiem, który sprawi, że rozwój psychiczny będzie przebiegał w sposób prawidłowy jest umiejętność porozumiewania się ze środowiskiem, zarówno tym najbliższym od momentu narodzin, jak i dalszym, w kolejnych etapach życia.

Do komunikowania się z otoczeniem służy mowa, dzięki której nasze dziecko poznaje świat, w którym może wyrażać swoje potrzeby i uczucia. Warto mieć wiedzę na temat prawidłowych etapów w rozwoju mowy, by na bieżąco obserwować, jak proces ten przebiega u naszej pociechy, a w razie nasuwających się wątpliwości, móc te informacje zweryfikować ze specjalistą.

Rozwój mowy ma cztery etapy:
– okres melodii (głużenie, gaworzenie, echolalia)
– okres wyrazu
– okres zdania
– okres swoistej mowy dziecięcej

Drogi Rodzicu, pamiętaj, że każdy z tych etapów musi wystąpić w toku kształtowania prawidłowej mowy, nie wymagaj tego, czego JESZCZE Twoje dziecko nie jest w stanie osiągnąć, ale też uważnie słuchaj i obserwuj proces nabywania przez nie mowy.

 

Okres melodii

Okres melodii zaczyna się w momencie przyjścia na świat (stąd opinia, iż mowę zaczyna mocny krzyk) i trwa do pierwszego roku życia. Płacz i krzyk oznaczają, że dziecko jest aktywne, poza tym dzięki wydawanym przez siebie dźwiękom ma doskonały trening oddechowy i daje nam sygnał, iż narządy mowy funkcjonują. Krzyk to wyrażanie potrzeb i znak obecności. Rodzice niemowląt dość szybką uczą się rozpoznawać rodzaje krzyków, wśród których możemy wyróżnić m.in. krzyki sygnalizujące: ból, zmęczenie, głód, złość, przegrzanie, brak kontaktu z mamą, dyskomfort. Już w pierwszym miesiącu życia można w krzyku wyodrębnić dźwięki, a w drugim słyszane przez nas odgłosy niejednokrotnie przypominają samogłoski: a, e.

Głużenie
W okolicach drugiego-trzeciego miesiąca życia w rozwoju mowy naszego maleństwa występuje głużenie, czyli gimnastyka narządów artykulacyjnych: dziecko wyciąga język, cmoka, ssie, otwiera buzię (dzięki czemu już w tym okresie ćwiczy narządy mowy: język, żuchwę, wargi, podniebienie miękkie) i wybrzmiewa dźwięki podobne do samogłosek i spółgłosek, które jednak nie są świadomie „wypowiadane”.

UWAGA!! Każde dziecko przechodzi ten etap, RÓWNIEŻ DZIECI GŁUCHE (które mogą głużyć nawet do 18 m-ca życia).

Gaworzenie
Kolejnym, niezwykle istotnym etapem w okresie melodii, jest gaworzenie, które pojawia się między piątym a szóstym miesiącem życia. Przejawia się ono świadomym naśladowaniem przez dziecko odgłosów, które wyłapuje z otoczenia, jak również powtarzaniem dźwięków, które samo z siebie wydaje. Gaworzenie jest doskonałym ćwiczeniem słuchowym oraz artykulacyjnym. Często możemy usłyszeć z ust dziecka parskanie, prychanie i ciągi sylabowe, przeważnie: ba-ba-ba, ma-ma-ma. Określamy to wokalizowaniem, a naszemu dziecku sprawia to ogromną radość. Rodzice niejednokrotnie słysząc sylaby, myślą, iż ich pociecha zaczeła już mówić. Pamiętajmy – te sylaby nie mają jeszcze znaczenia, na tym etapie istotna jest świadomość dziecka na temat możliwości jego aparatu artykulacyjnego.

Echolalia
Ostatnim etapem okresu melodii jest echolalia (dziewiąty-dziesiąty miesiąc życia), czyli powtarzanie przez dziecko słów zasłyszanych w otoczeniu, jak i własnych. Czasem mogą one mieć formę poprawną, czasem być tylko namiastką danego słowa, aż w końcu wystąpi wyczekiwany przez wszystkich rodziców moment pojawienia się wyrazów świadomie wypowiadanych przez dziecko (pod koniec pierwszego roku życia). Przeważnie będą o to: mama, tata, baba, bo spółgłoski wargowe: p, b, m – dziecko nabywa najszybciej. Podobnie jest z samogłoskami ustnymi: a, o, u , e, i, y.
Drodzy Rodzice, pamiętajcie, że czas ten w życiu Waszych dzieci nie musi być identyczny jak ogólnie przyjęta, podana wyżej klasyfikacja. Okres pierwszego roku życia jest bardzo intensywny pod względem nabywania ogólno-rozwojowych umiejętności, dziecko musi koncentrować się na wielu aspektach. Dodatkowo istnieje szereg czynników, które ten okres mogą wydłużyć, głównie choroby układu oddechowego, zażywane antybiotyki, infekcje.

Okres wyrazu
Na drugi rok życia przypada w kształtowaniu mowy okres wyrazu. Dzięki ogromnemu rozwojowi ruchowemu, nasze dziecko ogląda i dotyka coraz większej ilości przedmiotów, nazywa je, określa, pyta, poznaje otaczający świat z dużą intensywnością. Zasób słownika biernego (ilość słów, które rozumie) jest znacznie większy niż czynnego (słowa, które wypowiada samodzielnie). Pojawia się dużo wyrazów dźwiękonaśladowczych (często określa tak zwierzaki: hau hau, miau miau, mu, itd.). Ulepsza się wymowa spółgłosek wargowych: p, b, m, samogłosek (z wyłączeniem: ą, ę), pojawia się t, d, n, czasem k, g, j i głoski ciszące, głównie ś, czasem ć. Głoski trudniejsze (wymagające większej precyzji w ułożeniu języka) są zastępowane dźwiękami do nich zbliżonymi, a wyrazy złożone z wielu sylab są redukowane do pierwszej bądź ostatniej sylaby, np. miś- mi, daj – da, kwiaty- ty. Wypowiedzi w tym okresie rozwoju mowy wywołują dużo uśmiechu. Pod koniec drugiego roku słownik dziecka zawiera około 400 słów.
Rodzicu, na tym etapie nie poprawiaj swojej pociechy za wszelką cenę, nie ucz na siłę danego słowa, w jego świadomości nawet jedna sylaba jawi się jako cały wyraz, natomiast mów do niego wyraźnie, dziecko musi słyszeć poprawne brzmienie słów, a to Ty i Twoi bliscy jesteście jego nauczycielami..

Okres zdania
Przedostatnim etapem nabywania mowy u dziecka jest okres zdania, trwający do trzeciego roku życia. Najpierw słyszymy z jego ust zbitki wyrazów, potem twory dwuwyrazowe, przeważnie oznajmujące, w dalszej kolejności pojawiają się zdania składające się z trzech, czterech wyrazów, także pytające i rozkazujące. Oczywiście pojawia się masa błędów gramatycznych i mowa może być niewyraźna, ale dziecko jest rozumiane przez otoczenie. Ulubionymi częściami mowy są rzeczowniki- przeważnie nazwy przedmiotów z otoczenia i czasowniki (często czynności samoobsługowe), zdarzają się też przymiotniki. W tym czasie, oprócz wspomnianych w poprzednich etapach głosek, dziecko powinno wypowiadać również głoski: f, w, fi, wi, ki, gi, ź, dź, l, ł, ch, ń, pod koniec okresu może pojawić się s, z, c, dz i samogłoski nosowe ą, ę. Trudniejsze w artykulacji głoski są zastępowane tymi, które potrafi wymówić. Słownik znacznie się wzbogaca- pod koniec okresu zdania zawiera około 1000 słów.
Drogi Rodzicu, unikaj spieszczania słów, które wypowiadasz do swojego dziecku (np. cio, ciemu, dobzie, itd.), dziecko powinno słyszeć prawidłową artykulację.

Okres swoistej mowy dziecięcej
Najdłuższa, ale też ostatnia faza rozwoju mowy to okres swoistej mowy dziecięcej, który kończy się ok. szóstego/siódmego roku życia. W tym czasie dalej rozwija się sprawność artykulacyjna, zwiększa się słownik czynny, pojawiają się pełne zdania złożone. Początkowo normalnym zjawiskiem jest przestawianie głosek, sylab (np. dolówka zamiast lodówka, kolomotywa zamiast lokomotywa), budowanie wyrazów w oparciu o inne wyrazy (np. zatelefonić = zadzwonić), dużo wyrazów dziecko wymyśla (neologizmy). Między czwartym a piątym rokiem życia pojawia się masa pytań, wypowiedzi dziecka mają ciągi przyczynowo-skutkowe, dzieci różnicują słuchowo wypowiedzi błędne i prawidłowe, chętnie również poprawiają dorosłych. W miarę upływu czasu osiągają także sprawność artykulacyjną, a co za tym idzie potrafią prawidłowo wypowiadać wszystkie głoski.
U czterolatków powinien wystąpić szereg głosek syczących: s, z, c, dz, a u pięcio- sześciolatków głoski szumiące: sz, ż, cz, dż, a także głoska r, która wcześniej jest zastępowana przez l lub j.
Do ukończenia szóstego roku życia przy prawidłowym rozwoju mowy, dziecko powinno opanować wszystkie głoski naszego języka, jak również jego gramatykę.

 



 

Moje dziecko się jąka!

Płynne komunikowanie się z otoczeniem jest naturalną i ważną potrzebą każdego człowieka. Prawidłowa mowa to niezwykle istotny element naszego rozwoju, dlatego już małe dziecko odczuwa silne emocje związane z potrzebą bycia rozumianym w swoim środowisku. Nieprawidłowy przebieg procesu mówienia może mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie dziecka w domu, przedszkolu oraz rzutować na jego zachowania w grupie rówieśniczej. Może także wywołać lęk przed komunikowaniem się z innymi i bardzo utrudnić przyszłe życie. By pomóc dziecku przezwyciężyć stres związany z mówieniem warto poznać charakterystykę zaburzeń płynności mowy. Płynny sposób mówienia to zachowanie dobrego tempa, rytmu oraz swobodne wypowiadanie słów. Natomiast objawami jąkania jest powtarzanie lub przeciąganie głosek, sylab lub/i wyrazów. Jeśli takie symptomy pojawiają się u dzieci poniżej 5. roku życia (jeszcze na etapie kształtowania mowy dziecięcej) mamy do czynienia z jąkaniem rozwojowym. Zjawisko to jest wynikiem dysharmonii pomiędzy bardzo szybkim rozwojem słownika czynnego dziecka (jest to powiązane z szybkim rozwojem procesów myślowych) a niską sprawnością narządów odpowiedzialnych za artykulację, w skrócie: dziecko nie nadąża z wypowiadaniem swoich myśli. Wraz z wiekiem, a co za tym idzie, ulepszaniem nabywanego przez dziecko systemu językowego, jąkanie rozwojowe mija. Jednak ważne jest spełnienie przez rodziców i bliskich podstawowego warunku: nie wolno utrwalić u dziecka takiego sposobu mówienia (jąkania, zacinania) poprzez negatywne reakcje. Dlatego istotne jest unikanie uwag typu: nie jąkaj się, wolniej, zatrzymaj się, pomyśl nim powiesz.
Poprzez takie zwroty dziecko boi się mówić i przykłada za dużą (jak na swój wiek) wagę do własnego sposobu wypowiadania. Niestety bardzo często poprzez negatywne reakcje, rozwojowa niepłynność mowy może przejść w jąkanie wczesnodziecięce, które z kolei może przerodzić się w patologiczną niepłynność, czyli trwałe jąkanie.

Główne objawy niepłynności mowy:
— powtarzanie głosek ( o-o-o), sylab ( ta-ta-ta), wyrazów (mama, mama, mama gotuje zupę)
— przedłużanie głosek (ttttttt tata, mmmm mama)
— pauza (przerwa w wypowiedzi), np. oddechowa, emocjonalna, dająca czas na przemyślenie kolejnych słów
— zablokowanie (niemożność zrealizowania wypowiedzi z powodu napięcia mięśni artykulacyjnych)
— wtrącanie nieistotnych dźwięków (yyyy, eee…), słowa te nie niosą treści, natomiast tworzą pozorne wypełnienie wypowiedzi
— poprawki (mama wziął… wzięła)
— tachylalia (za szybkie tempo mówienia)
— bradylalia (za wolne tempo mówienia)

Powyższe cechy mogą występować pojedynczo, grupowo oraz mogą dotyczyć zarówno niepłynności rozwojowej, jak i trwałej. Dodatkowo mogą występować współruchy, np. mrużenie oczu, drżenie warg, policzków, zaciskanie mięśni twarzy, itp.
Przyczyny jąkania:
— wzmożone napięcie mięśniowe
— czynniki genetyczne (istnieją teorie na temat dziedziczenia skłonności oraz naśladowania mowy osób jąkających się w obrębie członków tej samej rodziny)
— lęk przed mówieniem (logofobia)
— zaburzenia emocjonalne
— przeżyty stres (wypadek, trauma, niepowodzenia, negatywna atmosfera)
— opóźniony rozwój mowy
— przestawiania dziecka z leworęczności na praworęczność
Dokładne przyczyny jąkania do tej pory, pomimo wielu badań, nie zostały rozpoznane. Stwierdzą się natomiast, że jest to skutek działania zespołu czynników, wśród których mogą być powyższe.

 

 

Jak odróżnić jąkanie rozwojowe od jąkania wczesnodzięcego?

Jąkanie rozwojowe:
– z wiekiem redukuje się
– zazwyczaj dotyczy początkowych sylab
– przeważnie niepłynnie wymawiane są przyimki, spójniki, itp.
– brak lęku przed mówieniem
– brak uwarunkowań genetycznych
– brak tików
– dziecko nie ma świadomości problemu

Jąkanie wczesnodziecięce:
– widoczne napięcie emocjonalno-mięśniowe
– możliwy lęk przed mówieniem
– możliwe uwarunkowania genetyczne
– może dotyczyć każdej części wypowiedzi (każdej sylaby/wyrazu)
– przeważnie niepłynnie wymawiane są rzeczowniki i czasowniki
– dziecko często zdaje sobie sprawę z zaburzenia
– możliwe tiki
– z wiekiem może się zwiększać
Przy jąkaniu rozwojowym przydaje się profilaktyka logopedyczna, natomiast w przypadku jąkania wczesnodziecięcego konieczna jest terapia, w którą logopeda powinien zaangażować otoczenie dziecka. Znaczenie środowiska w przypadku terapii jąkania jest OGROMNE.



 

Słuch to podstawa!

Dobry słuch jest niezbędny, by dziecko uczyło się mówić, a rozwój jego mowy przebiegał w sposób prawidłowy. Stymulowanie tego zmysłu to bardzo ważny aspekt ćwiczeń logopedycznych. Rozwijając wrażliwość słuchową możemy ułatwić dzieciom poruszanie się w skomplikowanym dla niego świecie dźwięków.
Warto rozwijać słuch już od pierwszych miesięcy życia.
Jak to robić?
Malutkie dziecko, przychodząc na świat, dostaje ogromną ilość bodźców niemal z każdej strony. Dobrze więc, jeśli jego znajomość z dźwiękami zacznie się łagodnie i stopniowo. Niemowlę lubi delikatne głosy i spokojne tony. Dzięki miłym dla ucha dźwiękom czuje się bezpiecznie. Lubi czułe, ciepłe głosy swojej mamy i taty, a wręcz uwielbia gdy mu śpiewają. Dobrze na niego działa cicha muzyka. Unikajmy więc podniesionych głosów, ostrych, niemiłych dla ucha dźwięków – to wywołuje u dziecka strach i płacz oraz zaburza poczucie bezpieczeństwa. Wraz z rozwojem psycho-ruchowym dziecka zapoznawajmy je dalej z dźwiękami i poprzez to stymulujmy jego słuch. Zaprezentujmy instrumenty, grzechotki, pokażmy zwierzęta i wspólnie ich posłuchajmy (np. z płyty), przedstawmy odgłosy pochodzące z najbliższego otoczenia.

Ćwiczenia, które świetnie kształtują wrażliwość słuchową u małego dziecka:
„co słyszysz?” – rozpoznawanie dźwięków przeróżnych sprzętów domowych: odkurzacza, miksera, pralki, itd.
„gdzie to jest?”– rozpoznawanie źródła dźwięku, np. chowamy przed dzieckiem telefon i dzwonimy, a dziecko musi odszukać miejsce, z którego pochodzi dźwięk.
rozpoznawanie odgłosów zwierząt, np. nagranych na płycie
naśladowanie głosów zwierząt: psa, kota, krowy, konia, świnki, kury (np. podczas przeglądania książeczek)
różnicowanie dźwięków z wykorzystaniem przedmiotów codziennego użytku: uderzanie łyżeczką o szklankę z wodą, o pustą szklankę, przelewanie wody, gniecenie kartki papieru, darcie papieru, klaskanie, uderzanie dłońmi o kolana, uderzanie pokrywkami garnków
wspólne wybijanie rytmów – możemy wyklaskiwać lub dołączyć instrumenty (dobrymi są: cymbałki, bębenek, trójkąt), jak również grzechotki, puszki z grochem lub kaszą, klocki
identyfikowanie razem z dzieckiem odgłosów pochodzących z otoczenia: dźwięków pojazdów, stukotu obcasów, przekręcania klucza w zamku, mieszania herbaty, śmiechu usłyszanego z drugiego pokoju lub zza okna, skrzypienia drzwi, itp.
Wszystkie powyższe ćwiczenia to świetna pomoc przy nauce mówienia. Do naszej pociechy mówmy dużo, podkreślajmy emocje głosem, zmieniajmy jego ton i natężenie. Włączmy do ćwiczeń muzykę, piosenki, wiersze, rymowanki, wyliczanki. Przy okazji ćwiczymy pamięć dziecka. Pamiętajmy, że na tym etapie życia „nauka” powinna być dla dziecka zabawą i prawdziwą przyjemnością. Nie wymagajmy więc tego, czego jeszcze nie jest w stanie osiągnąć.

 



Zabawy buzi i języka, czyli ćwiczenia logopedyczne na wesoło wspomagające

 

Warunkiem prawidłowego wymawiania wszystkich głosek jest między innymi sprawne działanie narządów mowy. Aparat mowy składa się z trzech części: narządu oddechowego, który wytwarza prąd powietrza, niezbędny do powstawania dźwięków mowy, narządu fonacyjnego odpowiedzialnego za wytwarzanie dźwięków, oraz aparatu artykulacyjnego, do którego zalicza się znajdujące się ponad krtanią jamy: ustną, gardłową i nosową.

Wymawiając poszczególne głoski musimy wykonać określone ruchy artykulatorów, a zatem wykonywana jest odpowiednia praca mięśni – każda głoska wymaga innych ruchów artykulacyjnych. Dlatego tak ważne są ćwiczenia, które usprawniają narządy mowy i wypracowują świadome oraz celowe ruchy języka, warg, żuchwy i podniebienia. Przeprowadzając ćwiczenia artykulatorów wspomagamy rozwój dziecka. Ćwiczenia te, to faza wstępna do pracy nad skorygowaniem wielu zaburzeń mowy. Bardzo istotne jest, aby były one wykonywane często i systematycznie, oraz aby dziecko miało możliwość obserwowania pracy aparatu mowy w lustrze.

ĆWICZENIA JĘZYKA

• Kotki – kotek pije mleko – szybkie ruchy języka w przód i w tył, kotek oblizuje się – czubek języka okrąża szeroko otwarte wargi.
• Zmęczony piesek – dziecko naśladuje pieska, który głośno oddycha i język ma wysunięty na brodę.
• Szczoteczka – język to szczoteczka do zębów, która po kolei czyści zęby górne od strony zewnętrznej i wewnętrznej, a następnie zęby dolne z obu stron.
• Cyrkowiec – język próbuje wykonać różne sztuczki np. górkę – czubek języka oparty o dolne zęby, środek się wybrzusza, rurkę – przez którą można wdychać lub wydychać powietrze, szpilkę – układanie wąskiego języka, wahadełko – przesuwanie języka do kącików ust w stronę prawą i lewą.
• Koniki – czubek języka uderza o podniebienie i opada na dół. Raz konik idzie wolno, to biegnie, parska, śmieje się: iha, iha…

ĆWICZENIA WARG I POLICZKÓW

• Minki – naśladowanie min: wesołej – płaskie wargi, rozciągnięte od ucha do ucha, uśmiech szeroki, smutnej – podkówka z warg, obrażonej – wargi nadęte, zdenerwowanej – wargi wąskie..
• Rybka – wysuwanie warg do przodu i rozszerzanie na końcu jak u ryb.
• Zły pies – naśladowanie złego psa, unoszenie górnej wargi, wyszczerzanie zębów.
• Echo – dobitne wymawianie samogłosek a, o, e, i, u, y.
• Masaż warg – nagryzanie zębami wargi dolnej, potem górnej.
• Baloniki – nabranie powietrza i zatrzymanie go w wydętych policzkach, przesuwanie powietrza z jednego policzka do drugiego, balon pękł – dziecko palcami uderza w policzki.
• Zajęczy pyszczek – wciąganie policzków do jamy ustnej.
• Motorek – parskanie wargami, naśladowanie odgłosu motoru, traktora.

ĆWICZENIA PODNIEBIENIA MIĘKKIEGO

• Chory krasnoludek – kaszlenie z językiem wysuniętym z ust.
• Balonik – nabieranie powietrza ustami, zatrzymanie w policzkach, następnie wypuszczanie nosem.
• Zmarźlak – chuchanie na „zamarznięte ręce”.
• Śpioch – chrapanie na wdechu i wydechu.
• Kukułka i kurka – wymawianie sylab: ku – ko, ku -ko,uku – oko, uku – oko, kuku – koko, kuku

ĆWICZENIA ŻUCHWY

• Zamykanie i otwieranie domku – szerokie otwieranie ust, jak przy wymawianiu głoski ‚a’, zęby są widoczne dzięki rozchylonym wargom.
• Grzebień – wysuwnie żuchwy, zakładanie i poruszanie dolnymi zębami po górnej wardze. Cofanie żuchwy, zakładanie i poruszanie górnymi zębami po dolnej wardze i brodzie.
• Guma do żucia – naśladowanie żucia gumy.